Review: Canon PowerShot SX1 IS

Inclusief batterijen weegt de SX1 IS ongeveer evenveel als een Canon EOS 1000D spiegelreflex met 18-55mm kitlens. Ook de behuizing is qua formaat bijna vergelijkbaar met een instap-dslr. Een nadeel voor wie op zoek is naar een kleine lichte camera, maar het levert wel prettige houvast en handligging op. De plastic behuizing is goed afgewerkt, maar niet van dezelfde kwaliteit als bijvoorbeeld de high-end Canon PowerShot G10 compactcamera die uit hoogwaardiger materiaal bestaat.

LCD en EVF

De PowerShot SX1 beschikt naast een 2.8-inch lcd-scherm over een elektronische zoeker. Deze is helaas erg klein en telt slechts 148.000 beeldpunten, zelfs de goedkopere SX10 heeft er meer (235.000). Bovendien gebruik je in fotomodus maar een deel van de zoeker, die een 16:9 breedbeeldverhouding heeft. Datzelfde geldt voor het lcd-scherm. Fotografeer je in maximale resolutie (4:3 verhouding), dan verlies je ongeveer een kwart van het scherm aan zwarte balken.

Datzelfde geldt ook voor het zeer heldere en flexibel kantelbare 2.8-inch lcd-scherm met 16:9-breedbeeldverhouding. Fotografeer je in de hoogste resolutie, (10-megapixels in 4:3-verhouding), dan is meer dan een kwart van het scherm gevuld met zwarte balken. Gelukkig schuift informatie zoals sluitertijd, diafragma en iso-waarde op naar de zwarte balken, zodat het midden van het beeld leeg blijft. Ook kun je terugvallen op de beeldvullende 16:9-modus, maar dan moet je genoegen nemen met 8-megapixel foto’s.

PowerShot SX1 en SX10

Naast de SX1 heeft Canon de vergelijkbare SX10 in het assortiment. Beiden hebben een 20x zoomlens met bereik van 28-560mm, optische beeldstabilisatie en snelle USM scherpstelmotor. Het verschil zit in de beeldsensor. De SX1 beschikt over een snelle cmos-sensor, waarmee je kunt fotograferen met 4 fps en filmen in full-HD (1920x1080 pixels) . De SX10 is uitgerust met langzamere ccd-sensor en kan niet in HD filmen.

Een 20x zoomobjectief dat op alle standen goed presteert, is vrijwel onmogelijk. De Canon PowerShot SX1 IS is daarop helaas geen uitzondering. In de praktijk betekend dit dat de uiterste standen minder goed presteren ten opzichte van het middenbereik. Op 28mm zie je dat in de vorm van flinke chromatische aberraties en onscherpe hoeken. Diezelfde CA zie je in het extreme telebereik, maar ook is hier contrast- en scherpteverlies zichtbaar. Het diafragma een aantal stops knijpen levert zowel in groothoek- als telestand positief effect op. 

Boven: overzicht testfoto's bij verschillende brandpunten, verkleinde weergave.
Onder: beelduitsneden op 100 procent weergave.

Optische prestaties - 28mm

Op de wijdste stand is de scherpte in het midden verrassend goed bij volledig open diafragma. De scherpte zakt echter flink in vanaf f/5.6 om behoorlijk onscherp te eindigen op het kleinste diafragma van f/8.0. De hoeken op 28mm weten ons op geen enkele diafragmastand positief te verrassen. De aberraties zijn storend en de scherpte is matig.

Optische prestaties - 70mm

Op 70mm zijn de resultaten redelijk vergelijkbaar met het groothoekbereik. Wijd open is de scherpte in het midden uitstekend, maar laten de hoeken flink te wensen over. Op f/5.6 zakken de prestaties over het gehele beeld in, al zie je wel de resultaten in de hoeken iets verbeteren. Op het kleinste diafragma (f/8.0) is de scherpte wederom niet om over naar huis te schrijven.

Optische prestaties - 560mm

Het blijft een plezierige ervaring om van een redelijk wijde 28mm te kunnen inzoomen tot een flinke 560mm telestand. Waar de foto’s er op het schermpje prachtig uit zien, blijkt dit in volledig formaat nog wel eens tegen te vallen. De lens behaalt in het midden deze extreme telestand niet de scherpte van de 28mm- of 70mm-standen . De hoeken doen niet veel onder voor het midden. Maar met een matige middenscherpte blijft er weinig over van de algehele beeldkwaliteit in het maximale zoombereik.

Macro

De macrostand biedt een in theorie fantastische minimale scherpstelafstand van 0 cm. In de praktijk werkt dit iets minder fantastisch. Fotografeer je zo extreem dichtbij, dan resulteert dat al snel in schaduw op je onderwerp. Bovendien ontbreekt scherpte in de resultaten. Zodoende is de macro-modus een leuke marketingfeature, die in de praktijk niet erg nuttig inzetbaar is.

Beeldstabilisatie

De optische stabilisatie doet zijn werk goed, mede vanwege de prettige houvast van de behuizing en het ontbreken van een trillende spiegel. Deze combinatie van factoren zorgt voor goede scherpte bij weinig licht. In de praktijk levert de stabilisatie zo'n 1.5 a 2 stops winst, iets wat ook bij het filmen bijzonder handig van pas komt. Zonder stabilisatie gaat het videobeeld snel trillen en is dan onprettig om naar te kijken.

De SX1 heeft snel moeite met hoge contrasten, het dynamisch bereik van de sensor blinkt niet uit. Ook met de picturestyle ‘neutral’, waarbij het contrast laag gehouden wordt heb je snel last van uitgebeten wolkenluchten. Ook valt bij het bekijken van de gemaakte beelden op dat er een flinke dosis nabewerking in de camera toegepast wordt. Dat is vanaf ISO 100 al zichtbaar. Maar op lage iso-waarden niet erg storend.

Ruisprestaties

Vanaf de laagste iso-waarde is al wat ruis te zien in je foto’s, al is dat niet erg storend.
Positief is wel dat de ruis niet lijkt te verdubbelen met elke volgende iso-stap. De resultaten bij hogere iso-waarden zien er beter uit dan je zou verwachten, gezien het ruisniveau op de laagste iso-stand.

Raw-ondersteuning

Met een optionele firmware-update heeft Canon recent raw-ondersteuning toegevoegd aan de SX1. Veel extra dynamisch bereik is uit de raw-bestanden niet te halen. De hooglichten zijn hooguit zo’n 1/3e stop te corrigeren. Wel is het eenvoudig achteraf aanpassen van de witbalans een pre. Ook de snelheid valt positief op. In raw-modus haalt de SX1 nog altijd 2 fps, voor een compactcamera een zeer respectabele snelheid. Door de raw-modus te gebruiken zie je ook goed welke bewerkingen – zoals ruisreductie – in de camera toegepast worden door Canon. Doe je dit liever zelf, dan biedt de raw-functie uitkomst.

De filmfunctie met vergelijkbare resolutie (1920x1080 pixels) als in de dure Canon EOS 5D Mark II spiegelreflex, haal je met de SX1 in huis voor een fractie van de prijs. Bovendien krijg je daar een volledig gestabiliseerd zoombereik van 28 tot 560mm bovenop.

 
De verbluffende hoeveelheid beeldinformatie valt pas echt op als je de video’s bekijkt op je computer, of hdtv. De videokwaliteit haalt het echter niet bij de 5D Mark II, de beelden zien er ‘digitaler’ uit. Dit komt vooral door de hogere ruis en de bijbehorende ruisreductie en verscherping die toegepast wordt. Veel instelmogelijkheden heb je niet in videomodus. Alleen witbalans, kleurstijl en belichtingscompensatie zijn aan te passen. Wel blijven opties zoals handmatige focus en de macrostand beschikbaar tijdens het filmen.

Autofocus

Tijdens het filmen kan de SX1 gewoon blijven autofocussen. Dit gaat geruisloos en grotendeels accuraat. Alleen als je erg snel wisselt tussen de uitersten van de lens dan heeft de focus even tijd nodig om te ‘zoeken’. Met een tikje aan de zoomhendel schiet het beeld soepel van de wijde 28mm stand naar een voor het oog bijna onzichtbaar detail in de verte. Een erg indrukwekkende sensatie in full-HD.

Door de kleurstijl in te stellen op ‘neutraal’ zie je een significante vergroting van het dynamisch bereik. Je ziet meer detail in schaduwen en wolkenluchten veranderen van uitgebeten naar mooi lichtgrijs. Dit gaat wel ten koste van contrast en levendigheid en is uiteindelijk een kwestie van smaak. Ben je van plan je video’s achteraf te bewerken, dan de neutrale kleurstijl de beste keuze.

Klik door naar vimeo om de video in hoge resolutie te bekijken. Ook kun je hier het originele quicktime videobestand met resolutie van 1920x1080 pixels downloaden.

Videobewerking

Het bewerken en bekijken van de video’s gemaakt met de Canon PowerShot SX1 gaat niet zo soepel als we hadden gehoopt. Canon levert geen bewerkingssoftware mee. Je bent dus aangewezen op pakketten van derden. Het gebruikte Quicktime .mov-formaat wordt door lang niet alle pakketten ondersteund.

Naast de uitgebreide videofunctie is de SX1 natuurlijk ook een fotocamera. Canon positioneert het model als topmodel in zijn klasse. Dit wordt onderstreept door handmatige instelmodi. Helaas zijn sommige instelling hier wel beperkt. Zo is de maximale sluitertijd in de M-stand 1 seconde, terwijl in je in de ‘langesluitermodus’-scenestand tot 15 seconden kunt belichten. Over het algemeen is de bediening van de SX1 zeer logisch en hebben we maar zelden hoeven zoeken naar een instelling of informatie.

Duimwiel

Het ‘fly by wire’ duimwiel is in theorie een leuke toevoeging, maar in de praktijk lang niet zo prettig in gebruik als op de EOS spiegelreflexcamera’s. Het duimwiel reageert met name op snelle bewegingen. Wanneer je langzaam draait, dan registreert de camera de volgende ‘klik’ niet. Beweeg je snel, dan is het wieltje juist weer overgevoelig.

Video-knop

Wel zeer positief kunnen we zijn over de video-knop. Deze zit onder duimbereik aan de achterzijde van de camera. Met een druk start je op elk gewenst moment (ook wanneer het programmawiel niet op video-modus staat) een filmopname. Andersom kan je ook te alle tijden foto's maken tijdens het filmen. Dat levert wel een korte pauze in je video op.

In onderstaande slideshow vind je 13 testfoto's. De foto's zijn in origineel formaat te downloaden via de menuoptie. Op alle foto's berust copyright. Foto's mogen enkel gebruikt worden voor persoonlijke evaluatiedoeleinden.

Het gespleten karakter van de SX1 biedt voor en nadelen. Voor een relatief laag bedrag haal je een camera met Full-HD videofunctie in huis, die ook nog eens 10-megapixel foto’s schiet. De lichtsterkte van de SX1 is echter minder dan vergelijkbare consumentenvideocamera’s. Ook krijg je bij snelle bewegingen snel last van de zogenaamde ‘rollende sluiter’ (een wiebelig effect in je filmpjes, bij snelle beweging van camera of onderwerp). Bij voldoende licht zet de SX1 indrukwekkende videoresultaten neer. De gestabiliseerde zoomlens met groot bereik geeft je grote flexibiliteit.

De mindere optische prestaties van de lens in de uiterste zoomstanden zijn een onvermijdelijke concessie om het grote bereik mogelijk te maken. Jammer is wel dat op gebied van ruis en dynamisch bereik de SX1 ondanks zijn cmos-sensor niet uit weet te blinken. Wel levert de cmos-techniek een flink snelheidsvoordeel op. Met 4 fps in jpeg-stand en 2 fps in RAW is de SX1 een flink snelle camera in zijn klasse.

De Canon PowerShot SX1 IS heeft een adviesprijs van 589 euro. Op moment van schrijven is de camera te vinden voor zo'n 450 euro.

Oordeel